EZRate
Giriş yap

Çapraz kur hesaplama: iki dövizin kuru dolar üzerinden nasıl bulunur?

Çapraz kur hesaplama: iki döviz arasındaki kuru dolar üzerinden bulma formülleri, euro, TL, dirhem ve tümen örnekleri, alış-satış farkı ve sık hatalar.

Elif Yılmaz
· Finans ve Piyasalar İçerik Uzmanı
Yayın 8 Kasım 2026, 12:00 · 2 dk okuma
Çapraz Kur Hesaplama: İki Dövizin Kuru Dolar Üzerinden Nasıl Bulunur?
Öne çıkanlar
  • Çapraz kur, doğrudan işlem görmeyen iki dövizin kurudur; genellikle dolar aracılığıyla hesaplanır.
  • İki kur da dolara aynı biçimde verilmişse bölünür, biri ters ise çarpılır.
  • Döviz büroları ve bankalar her iki ayağa da marj ekler; gerçek çapraz kur hesaplanandan kötüdür.

TL’yi dirheme çevirmek ya da euronun İran tümeni karşılığını öğrenmek istiyorsunuz ama bu parite için doğrudan bir kur bulamıyorsunuz. İşte burada çapraz kur hesaplama devreye girer: iki dövizin kurunu, her birinin üçüncü bir para birimine karşı kurundan türetmek. Bankalar ve çeviriciler dünyadaki paritelerin çoğunu böyle hesaplar; kendiniz hesaplayabilmek, şişirilmiş marjları fark etmenizi sağlar.

Örnekleri dolar/TL, euro/TL ve BAE dirhemi sayfalarında deneyin ya da doğrudan döviz çevirici kullanın. Bu yazı döviz kuru temelleri rehberimizin bir parçasıdır.

Çapraz kur nedir?

Dünyadaki dövizlerin çoğu yalnızca dolara karşı yoğun işlem görür. TL/dirhem gibi bir paritenin doğrudan piyasası ya çok küçüktür ya da hiç yoktur. Bu yüzden çapraz kur, doları aracı para birimi olarak kullanarak hesaplanır: dolarda kaç TL ve kaç dirhem olduğunu bilirsek, dirhemde kaç TL olduğunu buluruz.

Temel kural

DurumVeriİşlem
İki kur da «dolar başına yerel para»USD/TRY ve USD/AEDAED/TRY = USD/TRY ÷ USD/AED
İki kur da «birim başına dolar»EUR/USD ve GBP/USDEUR/GBP = EUR/USD ÷ GBP/USD
Farklı biçimlerEUR/USD ve USD/TRYEUR/TRY = EUR/USD × USD/TRY

Kuralları ezberlemeyin; birimleri yazıp aynı olanları sadeleştirin: (TL/dolar) × (dolar/euro) = TL/euro. Sonuçta dolar kalmadıysa hesap doğrudur.

Uygulamalı örnekler

Örnek 1 — euro/TL: EUR/USD = 1,08 ve USD/TRY = 40 ise euro = 1,08 × 40 = 43,2 TL.

Örnek 2 — dirhem/TL: dolar 40 TL ve 3,6725 dirhem ise dirhem = 40 ÷ 3,6725 ≈ 10,9 TL.

Örnek 3 — tümen: İran’da her şey tümenle fiyatlanır. Dolar 100.000 tümen ve 40 TL ise 1 TL ≈ 2.500 tümen olur. Ancak Tahran’daki gerçek TL kuru biraz farklı olabilir; çünkü TL piyasasının kendi arz ve talebi vardır. Hesapladığınız rakamı gerçek Türk Lirası tümen kuru ile karşılaştırın.

Dolar tepede olacak şekilde üç dövizi bağlayan üçgen
Çapraz kur dolar üzerinden geçer

Günlük hayatta çapraz kura ne zaman ihtiyaç duyulur?

Dubai’ye giden bir turist TL ve dolar taşır ve kaç dirhem alacağını bilmek ister. Bir ithalatçı Çin’den yuanla mal alıp TL ile satar. Körfez’de çalışan biri maaşını riyal olarak alıp ailesine TL gönderir. Bu durumların hiçbirinde açık bir doğrudan kur yoktur; çapraz hesap size döviz bürolarının ve transfer şirketlerinin tekliflerini karşılaştırabileceğiniz bir referans verir ve teklifin makul olup olmadığını hemen görürsünüz.

Alış ve satış kurunun etkisi

Her kurun iki tarafı vardır: alış ve satış kuru. Çapraz hesapta iki makas birleşir: EUR/USD makası ve USD/TRY makası. Bu yüzden bir döviz bürosu size TL karşılığında euro satarken genellikle her iki ayakta da kötü kuru kullanır ve toplam fark tek bir paritedekinden geniştir.

  • TL ile euro alıyorsanız: EUR/USD satış kuru × USD/TRY satış kuru.
  • Euro satıp TL alıyorsanız: alış kurlarını kullanın.
  • İki sonuç arasındaki fark, ödediğiniz toplam marjdır.
i
İpucu
Size sunulan kuru, orta kurlardan hesaplanan çapraz kurla karşılaştırın. Ana dövizlerde fark %1–2’yi aşıyorsa daha iyi bir teklif arayın.

Banka kuru neden hesabınızdan farklı?

  1. Banka her döviz paritesine marj ekler ve kendi lehine yuvarlar.
  2. Banka kurları günde bir-iki kez güncellenir, piyasa ise sürekli hareket eder.
  3. İran gibi bazı piyasalarda serbest kur resmî kurdan farklıdır: bkz. İran dolar kuru: resmî ve serbest piyasa.
  4. Bazen kart ve uluslararası transfer ücretleri de üstüne eklenir.

Sık yapılan hatalar

  • Biçimleri karıştırmak (dolar başına TL ile TL başına dolar) ve bölmek yerine çarpmak.
  • Farklı zamanlardan iki kur kullanmak; hesap aynı ana ait olmalıdır.
  • Erken yuvarlamak; sona kadar en az dört ondalık basamak tutun.
  • Hesaplanan kurun «orta kur» olduğunu ve gerçek kurun biraz daha kötü olacağını unutmak.

Geçmiş bir tarih için hesap yapacaksanız döviz kuru geçmişi sayfasını kullanın.

Çapraz kur nedir?
Doğrudan işlemi sınırlı iki dövizin, üçüncü bir para birimi (genellikle dolar) üzerinden hesaplanan kurudur.
Ne zaman çarpılır, ne zaman bölünür?
Birimleri yazıp doları sadeleştirin; aynı biçimdeyse bölünür, farklı biçimdeyse çarpılır.
Euro/TL nasıl hesaplanır?
EUR/USD kuru USD/TRY kuruyla çarpılır.
Döviz bürosunun kuru neden hesabımdan kötü?
Hesabın iki ayağına da marj ekler; üstüne yuvarlama ve ücretler gelir.
Çapraz kur tümen için doğru mu?
Yaklaşıktır; Tahran’da her dövizin kendi talebi vardır, gerçek kurla karşılaştırın.
Elif Yılmaz
Muhasebe eğitimi aldım ve finans alanına duyduğum ilgi zamanla döviz, altın ve yatırım piyasalarına yöneldi. Özellikle döviz kurlarındaki değişimleri, altın fiyatlarını ve finansal piyasalardaki gelişmeleri yakından takip ediyorum. EZDEX için hazırladığım içeriklerde, piyasa hareketlerini ve finansal konuları araştırarak okuyuculara anlaşılır, güvenilir ve faydalı bilgiler sunmayı amaçlıyorum.
Yazarın tüm yazıları →

Yorumlar (0)

Yorumlar incelemeden sonra yayınlanır. Göndermek için giriş yapmalısınız.

İlgili

Pratik rehberler
İran seyahati için para: nakit, döviz bozdurma ve turist kartları
Pratik rehberler
Riyal ve Tümen: İran'da Fiyatlar Nasıl Okunur, Sıfırda Nasıl Yanılmazsınız
Pratik rehberler
How Many Grams Is a Mesghal? Mesghal vs Gram vs Ounce