مدیریت خطا در API مالی و Rate Limit؛ الگوهایی که سیستم را سرپا نگه می‌دارد

کد اتصال به API در روزهای عادی همیشه کار می‌کند. محک واقعی، روزی است که اینترنت سرور قطع و وصل می‌شود، سهمیه تمام شده یا کلید به اشتباه باطل شده است؛ و این روزها معمولاً با روزهای پرنوسان بازار هم‌زمان‌اند، یعنی وقتی کاربران بیشترین نیاز را به عدد دارند. در این مقاله مدیریت خطا در API مالی را با الگوهایی که در سیستم‌های واقعی جواب داده‌اند مرور می‌کنیم.

این مقاله بخشی از راهنمای کامل API قیمت ارز و طلا است.

کدهای خطا و معنی هر کدام

الگوی ۱: تلاش مجدد با تأخیر افزایشی و Jitter

اگر هزار کلاینت هم‌زمان خطا بگیرند و همه دقیقاً بعد از یک ثانیه دوباره تلاش کنند، موج دوم از موج اول بزرگ‌تر است. تأخیر افزایشی (۱، ۲، ۴ ثانیه) به‌همراه کمی تصادفی‌سازی (Jitter) این موج‌ها را پخش می‌کند:

import random, time, requests

TRANSIENT = {500, 502, 503, 504}

def get_with_retry(url, headers, params=None, tries=3):
    for i in range(tries):
        try:
            r = requests.get(url, headers=headers, params=params, timeout=8)
        except (requests.Timeout, requests.ConnectionError):
            r = None
        if r is not None and r.status_code not in TRANSIENT:
            return r                                   # موفق یا خطای دائمی/429: تصمیم با فراخواننده
        time.sleep((2 ** i) + random.uniform(0, 0.5))  # 1s، 2s، 4s + jitter
    raise RuntimeError("API unavailable after retries")

الگوی ۲: مدیریت 429 و پایش سهمیه

وقتی سهمیه تمام می‌شود، پاسخ 429 در meta.reset_at زمان باز شدن دوباره را می‌گوید. تا آن زمان درخواست نفرستید. بهتر از آن، جلوی رسیدن به این وضعیت را بگیرید: مسیر GET /usage مصرف امروز و این ماه را می‌دهد و از سهمیه کم نمی‌شود. یک بررسی ساعتی کافی است تا قبل از تمام شدن سهمیه هشدار بگیرید:

const u = await (await fetch("https://api.ezrate.me/v1/usage", {
  headers: { "X-API-Key": process.env.EZRATE_KEY } })).json()
console.log(JSON.stringify(u.data))   // مصرف و سقف امروز و این ماه
// اگر مصرف امروز از ۸۰٪ سقف گذشت، به تیم هشدار بدهید

اگر سهمیه مرتب تمام می‌شود، قبل از ارتقای پلن ببینید کش درست کار می‌کند یا نه. در بیشتر موارد مشکل این است که هر بازدید صفحه یک درخواست جدید می‌سازد. راه حل در کش کردن API قیمت ارز با Redis آمده است.

الگوی ۳: Circuit Breaker

وقتی API چند بار پشت سر هم خطا داد، ادامهٔ تلاش در هر درخواست فقط زمان پاسخ سایت شما را بالا می‌برد. Circuit Breaker مثل فیوز برق عمل می‌کند: بعد از چند خطای پیاپی، برای مدتی کوتاه اصلاً درخواست نمی‌فرستد و مستقیم از کش جواب می‌دهد؛ سپس یک درخواست آزمایشی می‌فرستد و اگر موفق بود، به حالت عادی برمی‌گردد:

class Breaker {
  constructor(limit = 3, coolMs = 60_000) { Object.assign(this, { limit, coolMs, fails: 0, openUntil: 0 }) }
  async call(fn, fallback) {
    if (Date.now() < this.openUntil) return fallback()          // باز: فقط کش
    try {
      const v = await fn()
      this.fails = 0
      return v
    } catch (e) {
      if (++this.fails >= this.limit) this.openUntil = Date.now() + this.coolMs
      return fallback()
    }
  }
}
const breaker = new Breaker()
const rates = await breaker.call(fetchRatesFromApi, () => readLastGoodRates())

الگوی ۴: آخرین مقدار معتبر و صداقت با کاربر

در سیستم‌های مالی، نشان دادن عدد قدیمی بدون اعلام آن، از نشان ندادن عدد بدتر است. هر جا آخرین مقدار معتبر را نمایش می‌دهید، زمانش را هم بگویید و اگر از حدی قدیمی‌تر است، آن را متمایز کنید:

الگوی ۵: Timeout را خودتان تعیین کنید

بدون timeout، یک درخواست معلق می‌تواند پروسهٔ PHP یا Node.js شما را دقیقه‌ها نگه دارد و در ساعت شلوغ همهٔ ظرفیت سرور را بگیرد. برای درخواست نرخ، ۵ تا ۸ ثانیه کافی است. در پایتون با timeout=، در Node.js با AbortSignal.timeout() و در لاراول با ->timeout().

پایش و هشدار

• تعداد خطا به تفکیک کد را ثبت کنید؛ افزایش ناگهانی 401 یعنی کلید عوض شده یا باطل شده است.
• سن آخرین نرخ معتبر را پایش کنید؛ اگر از ۱۰ دقیقه گذشت، هشدار بفرستید.
• وضعیت Circuit Breaker را در داشبورد نشان دهید.
• نسخهٔ انگلیسی با تمرکز بر SLA و Failover در Financial API Failover Strategies آمده است.

نرخ‌های لحظه‌ای مرتبط با این مطلب: قیمت دلار، قیمت طلای ۱۸ عیار، قیمت سکه امامی.